Takie refleksje po ostatnich dyskusjach.

Głównie do młodych, którzy zastanawiają się, czy wejść w ten zawód, czy może jednak poszukać innej drogi.

Prawie 30 lat w zawodzie.

Widziałem już naprawdę dużo — i dobrego, i złego.

Widziałem ludzi, którzy zbudowali świetny warsztat.

I takich, którzy nigdy z poziomu przeciętności nie wyszli.

I powiem Wam jedno na start:

ten zawód nie jest dla każdego.

  1. To nie jest łatwa droga

Jeśli ktoś myśli, że:

zrobi studia

zda egzamin

i zacznie szybko zarabiać duże pieniądze

to się po prostu rozczaruje.

Ten zawód nie daje szybkich efektów.

To nie jest ścieżka „na skróty”.

Uprawnienia to dopiero początek.

Dopiero moment, w którym możesz zacząć się naprawdę uczyć zawodu.

  1. Studia i praktyki to minimum. Często bardzo minimum.

To, czego uczą na studiach podyplomowych:

to jest absolutna podstawa

I to często podstawa bardzo teoretyczna, uporządkowana „pod program”, a nie pod realną pracę.

Do tego dochodzą praktyki, które — powiedzmy uczciwie — bardzo często wyglądają tak:

– są grupowe,

– są skrócone,

– są robione „pod dziennik”,

– mają bardziej charakter formalny niż rzeczywisty.

Efekt jest taki, że:

po uzyskaniu uprawnień wielu ludzi nadal nie umie samodzielnie wykonać rzetelnej wyceny.

I to nie jest problem jednostek.

To jest problem systemu.

  1. Rzeczywistość jest zupełnie inna niż na zajęciach

To, czego się uczycie na studiach czy praktykach

często nie ma wiele wspólnego z realną pracą na rynku

Rynek nie jest książkowy.

Rynek jest:

– zmienny,

– niejednoznaczny,

– pełen wyjątków,

– często sprzeczny sam ze sobą,

– wymagający myślenia, a nie odtwarzania schematów.

I właśnie tego nikt Was dobrze nie nauczy na „teorii”.

  1. Tego zawodu trzeba się nauczyć od ludzi, nie z papieru

Nie nauczysz się wyceny:

– z książek,

– z prezentacji,

– z „paczek materiałów” krążących po grupach,

– z cudzych operatów kopiowanych bez zrozumienia.

Tego zawodu uczy się od ludzi.

Od praktyków.

Od tych, którzy naprawdę pracują i wiedzą, co robią.

Tylko pytanie, które jest kluczowe:

od kogo się uczysz?

Bo to jedno pytanie bardzo często decyduje o tym, gdzie będziesz za kilka lat.

  1. I tu dochodzimy do sedna

Młodzi w zawodzie nie potrzebują tylko dostępu.

Potrzebują dobrych wzorców.

Bo zawodu uczy się nie tylko oficjalnie.

Uczy się też nieformalnie:

– przez obserwację,

– przez sposób pracy innych,

– przez to, co uchodzi za „normalne”,

– przez to, co jest akceptowane, a co nie.

I to działa szybciej niż jakiekolwiek szkolenie.

  1. Co młodzi widzą na starcie?

Jeśli od początku widzą, że:

– można robić po łebkach,

– można udawać analizę,

– można „dopasować wynik”,

– można konkurować wyłącznie ceną,

– można chodzić na szkolenia dla papierka,

– można kopiować schematy i zasłaniać się formalnością,

to bardzo szybko uznają, że:

tak właśnie wygląda ten zawód.

I zaczynają robić dokładnie to samo.

Nie dlatego, że chcą źle.

Tylko dlatego, że tak wygląda środowisko, które widzą.

  1. A potem zdziwienie

Potem słyszymy:

„poziom spada”

„młodzi są słabi”

„kiedyś było lepiej”

Tylko że wtedy trzeba sobie zadać jedno niewygodne pytanie:

kto ich tego nauczył?

  1. Środowisko ma wobec młodych obowiązek

Nie tylko mówić o jakości.

Pokazywać ją.

Na co dzień. W pracy. W decyzjach.

Pokazywać, że:

– można pracować rzetelnie, nawet jeśli trwa to dłużej,

– można odmówić tematu, którego się nie umie,

– można nie iść na skróty, mimo presji rynku,

– można wyceniać swoją pracę rozsądnie,

– można się rozwijać naprawdę, a nie tylko „na papierze”.

Bo to właśnie to młodzi zapamiętują.

  1. Bo młodzi bardzo szybko wyczuwają fałsz

Jeśli słyszą:

„etyka, jakość, prestiż”

a jednocześnie widzą:

dumping, fikcję i bylejakość

to nie uwierzą w deklaracje.

Uwierzą w praktykę.

I będą mieli rację.

  1. Największy błąd młodych

Myślenie, że:

uprawnienia = kompetencje

Nie.

uprawnienia to tylko formalne wejście do zawodu.

Kompetencje buduje się latami.

Przez pracę.

Błędy.

Analizę.

Rozmowy.

I odpowiedzialność za to, co się podpisuje.

  1. Najważniejsze na koniec

Jeśli chcesz wejść w ten zawód:

ucz się od ludzi, którzy naprawdę pracują, a nie tylko uczą

inwestuj w wiedzę, nie w „zaliczenia”

nie idź w bylejakość — bo to najkrótsza droga do zawodowej ściany

miej odwagę myśleć samodzielnie

i miej odwagę powiedzieć „nie”, kiedy trzeba

Podsumowanie

młodzi nie są problemem tego zawodu.

Oni bardzo często są jego najuczciwszym odbiciem.

Pokazują:

jaki poziom naprawdę dominuje

jakie wzorce są przekazywane

co jest akceptowane w praktyce

A od tego, jakie wzorce im damy dzisiaj, zależy:

czy za kilka lat będziemy mieli środowisko profesjonalne

czy kolejne pokolenie ludzi, którzy nauczyli się, że „tak się robi”

Jeśli jesteś na początku drogi — napisz, z czym masz największy problem.