Powiedzmy to wprost:
system praktyk zawodowych w obecnej formie nie gwarantuje jakości.
A powinien.
Bo to właśnie praktyki są momentem, w którym kandydat przestaje być „po studiach”
i zaczyna być kimś, kto realnie potrafi wykonywać zawód.
Tylko że w praktyce często wygląda to zupełnie inaczej.
Problem nr 1: brak realnej weryfikacji jakości
Praktyki mogą prowadzić osoby, które spełniają minimalne wymogi formalne.
Ale:
– nikt nie weryfikuje jakości ich operatów,
– nikt nie sprawdza ich warsztatu,
– nikt nie ocenia, czy potrafią uczyć.
W efekcie:
można uczyć zawodu… nie mając wysokiego poziomu własnej pracy.
A to jest pierwszy i fundamentalny problem.
Problem nr 2: praktyki „na papierze”
System opiera się na:
– dzienniku praktyk,
– wpisach,
– podpisach.
Czyli:
kontrolujemy fakt odbycia praktyki
ale nie kontrolujemy jej jakości
Efekt?
można „przejść” praktyki, nie ucząc się realnie zawodu.
Problem nr 3: praktyki grupowe
Rozporządzenie dopuszcza:
nawet kilku (do 7) praktykantów u jednego opiekuna
W teorii OK.
W praktyce:
– brak indywidualnej pracy,
– brak analizy błędów,
– brak realnego feedbacku,
– brak prowadzenia krok po kroku.
I zamiast nauki mamy:
obsługę grupy.
Problem nr 4: „po łebkach” i na skróty
Praktyki bardzo często:
– są szybkie,
– są schematyczne,
– są powtarzalne,
– są robione „pod dziennik”.
Czyli:
robimy operaty, które mają być wpisane
a nie takie, które mają nauczyć myślenia
Efekt?
kandydat kończy praktykę… i dalej nie umie robić wycen.
I to jest brutalna prawda, którą każdy w środowisku zna.
Problem nr 5: cena = brak jakości
Maksymalna opłata za praktykę to dziś około:
4000–4200 zł
Brzmi sporo?
Tylko że:
– to jest cały proces praktyki,
– często obejmujący wiele miesięcy,
– z wieloma operatami,
– z nauką zawodu od podstaw.
A teraz uczciwe pytanie:
czy za te pieniądze da się zrobić rzetelny mentoring?
Indywidualny.
Z analizą błędów.
Z tłumaczeniem decyzji.
Z budowaniem warsztatu.
Nie.
Więc co się robi?
optymalizuje się czas
robi się grupowo
upraszcza się proces
skraca się naukę
Czyli dokładnie to, co widzimy.
Problem nr 6: brak przygotowania do samodzielności
Największy problem nie jest nawet w tym, jak wyglądają praktyki.
Największy problem jest w tym, co jest po nich.
Bo kandydat:
– ma dziennik,
– ma operaty,
– ma odbytą praktykę,
ale bardzo często:
nie potrafi samodzielnie zrobić wyceny od A do Z
Nie rozumie:
– ryzyka,
– założeń,
– ograniczeń danych,
– odpowiedzialności.
A przecież to jest sedno tego zawodu.
I teraz najważniejsze
Rozporządzenie jest poprawne formalnie.
System jest „zorganizowany”.
Dokumenty się zgadzają.
Tylko że:
system kontroluje formalność, a nie jakość.
A zawód rzeczoznawcy to nie jest zawód formalny.
To jest zawód:
decyzyjny
analityczny
odpowiedzialny
I tego nie da się nauczyć „z dziennika praktyk”.
Wniosek
Można dziś:
– odbyć praktykę zgodnie z przepisami,
– zrobić wszystkie wymagane operaty,
– zdać egzamin,
– uzyskać uprawnienia,
i nadal:
nie mieć warsztatu do wykonywania zawodu na wysokim poziomie.
Co jest prawdziwym problemem?
Nie brak przepisów.
Nie brak regulacji.
Brak realnego egzekwowania jakości nauki zawodu.
I teraz pytanie do środowiska:
czy chcemy dalej produkować rzeczoznawców „zgodnych z procedurą”…
czy takich, którzy naprawdę potrafią robić wyceny?

